Przepisy UE dotyczące dobrostanu zwierząt i hodowli dla hodowców Shiba Inu

Hodowcy Shiba Inu w Unii Europejskiej działają w ramach jednego z najsurowszych na świecie systemów ochrony zwierząt towarzyszących. Jeśli kupujesz Shibę w Europie, oto dokładnie, które przepisy i zasady klubów ras chronią Ciebie i Twojego przyszłego psa, zaczynając od najważniejszej zasady: hodowanie psów z chorobami dziedzicznymi jest nielegalne w kilku państwach członkowskich UE.

Europejska Konwencja ETS 123 — podstawowy traktat o dobrostanie

Konwencja o Ochronie Zwierząt Domowych (ETS 123) Rady Europy jest wiążącym traktatem europejskim dotyczącym dobrostanu zwierząt towarzyszących. Chociaż sama UE jeszcze jej nie ratyfikowała, każdy wiarygodny hodowca Shiba w Europie stosuje się do jej zasad, a kilka państw UE włączyło ją bezpośrednio do prawa krajowego.

ETS 123 określa podstawowe obowiązki, które dotyczą każdego miotu Shiba Inu:

• Zwierzęta muszą być trzymane w warunkach odpowiadających ich potrzebom fizjologicznym i behawioralnym.
• Zabiegi chirurgiczne ze względów kosmetycznych (cięcie uszu, kopiowanie ogonów) są zakazane. Dlatego ogony i uszy Shiba Inu pozostają naturalne w całej Europie.
• Hodowla musi być planowana z myślą o zachowaniu zdrowia i dobrostanu potomstwa.
• Szczenięta nie mogą być oddzielane od matki przed ukończeniem ośmiu tygodni (większość przepisów krajowych wydłuża ten okres do 12 tygodni).

Krajowe zakazy hodowli psów z chorobami dziedzicznymi

To przepis, który najbardziej bezpośrednio dotyczy hodowli Shiba Inu. Państwa członkowskie UE przełożyły ETS 123 na surowe krajowe przepisy hodowlane, a niektóre wprost zabraniają hodowli zwierząt dotkniętych chorobami dziedzicznymi.

• Niemcy (Tierschutzgesetz §11b): zakaz hodowli psów z wadami genetycznymi, przy czym dysplazja biodrowa i zwichnięcie rzepki należą do schorzeń aktywnie egzekwowanych przez sądy i organy weterynaryjne. Niemieccy hodowcy Shiba są zobowiązani do oceny bioder i kolan przed hodowlą.
• Holandia (Besluit houders van dieren, 2014): hodowla powodująca przewidywalne cierpienie lub szkodę dla rodzica lub potomstwa jest zabroniona, obejmując dziedziczne schorzenia ortopedyczne i okulistyczne.
• Francja (Loi de 2015 / 2021): wymagana jest certyfikacja weterynaryjna stada hodowlanego dla siedmiu ras i zalecana dla innych, a koncepcja «élevage compatible avec la santé et le bien-être» stała się prawem.
• Austria i Belgia stosują porównywalne ograniczenia na mocy ustaw o ochronie zwierząt, które bezpośrednio ograniczają hodowlę psów z chorobami dziedzicznymi.

W przypadku Shiby oznacza to, że renomowani europejscy hodowcy wykonują co najmniej badania w kierunku dysplazji biodrowej, zwichnięcia rzepki i chorób oczu przed kryciem. Bez tych wyników w wielu krajach nie mogą legalnie zarejestrować miotu.

Rozporządzenie UE 1/2005 — przepisy dotyczące transportu zwierząt

Gdy szczeniak Shiba przekracza granicę — nawet podczas godzinnej jazdy z holenderskiej hodowli do belgijskiego kupującego — obowiązuje Rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005. Rozporządzenie obejmuje transport żywych kręgowców w związku z działalnością gospodarczą, co obejmuje sprzedaż szczeniąt.

Kluczowe punkty istotne dla kupującego Shibę:

• Dziennik podróży wymagany dla przejazdów powyżej 65 km z udziałem psów.
• Obowiązują minimalne normy powierzchni, wentylacji i temperatury — ważne dla małej rasy typu szpic, wrażliwej na ciepło.
• Szczenięta poniżej 8 tygodnia mogą podróżować wyłącznie z matką.
• Pojazdy muszą być przystosowane do transportu długodystansowego (klimatyzacja, woda, przegrody). Większość europejskich hodowców Shiba przewozi szczenięta samochodem w obrębie własnego kraju lub korzysta z regulowanych usług transportu zwierząt domowych, a nie z cargo.

Jeśli hodowca oferuje wysyłkę 8-tygodniowego szczeniaka w luku samolotu, to czerwona flaga w świetle przepisów UE.

Wymogi klubów kynologicznych: FCI i kluby krajowe

FCI (Fédération Cynologique Internationale) ma siedzibę w Belgii i standaryzuje wymagania rasowe w klubach członkowskich UE. Każdy krajowy klub kynologiczny — Société Royale Saint-Hubert w Belgii, Société Centrale Canine we Francji, VDH w Niemczech, ENCI we Włoszech, Raad van Beheer w Holandii — egzekwuje przepisy FCI poprzez własne regulacje.

Co to oznacza dla miotu Shiba Inu:

• Oboje rodzice muszą być zarejestrowani w krajowym oddziale FCI (lub w klubie uznanym umownie, takim jak NIPPO dla linii japońskich).
• Każdy szczeniak otrzymuje rodowód uznawany przez FCI, który stanowi dowód czystości rasy i podstawę przyszłej hodowli.
• Większość klubów UE wymaga identyfikacji mikrochipem przed wydaniem rodowodu.
• Niektóre kluby krajowe (zwłaszcza VDH w Niemczech) wymagają dodatkowych badań zdrowotnych, w tym badania oczu przez certyfikowanego okulistę, przed rejestracją miotów.

Badania zdrowotne specyficzne dla Shiba oczekiwane w UE

Nawet tam, gdzie prawo milczy, europejska społeczność hodowców Shiba Inu stosuje protokół CHIC organizacji OFA jako de facto standard:

• Ocena bioder OFA lub PennHIP — baza OFA pokazuje około 7,6% Shiba z dysplazją biodrową, więc badania mają znaczenie.
• Ocena zwichnięcia rzepki — uznany problem małych ras u Shiba.
• Badanie oczu CERF/ECVO — badanie w kierunku pierwotnej jaskry z zamkniętym kątem, zaćmy i PRA, wszystkie udokumentowane w rasie.
• Badanie funkcji tarczycy tam, gdzie linie hodowlane tego wymagają.

Hodowca, który nie może pokazać certyfikowanych, aktualnych wyników badań obojga rodziców europejskiego miotu Shiba, nie spełnia regionalnej normy, nawet jeśli prawo w jego kraju jest technicznie mniej rygorystyczne.

Praktyczna lista kontrolna przy zakupie Shiba w UE

Użyj jej, kontaktując się z hodowcą:

• Zapytaj, w jakim krajowym klubie kynologicznym rejestruje mioty i potwierdź, że miot został zgłoszony.
• Poproś o kopie certyfikatów bioder, rzepki i oczu obojga rodziców.
• Potwierdź, że szczeniak będzie miał co najmniej 12 tygodni w momencie odbioru (minimalne wymogi niemieckie i holenderskie).
• Potwierdź, że mikrochip i pierwsze szczepienie zostaną wykonane przed przekazaniem.
• Uzyskaj pisemną umowę z klauzulą zwrotną — wymaganą lub zalecaną w większości państw UE.
• Zachowaj ostrożność w przypadku hodowców UE importujących bardzo młode szczenięta z krajów spoza UE bez odpowiedniej dokumentacji zdrowotnej i celnej.

Realia cenowe w Europie

Odpowiedzialnie wyhodowana Shiba Inu w UE od rodziców zarejestrowanych w FCI z pełnymi badaniami zdrowotnymi kosztuje zazwyczaj 1500–2500 €. Szczenięta o potencjale wystawowym lub z rzadkich linii od uznanych hodowli mogą osiągać 3500–4500 €. Shiba ze schronisk w całej Europie zwykle wymagają darowizny w wysokości 200–400 €, a kilka rasowych ratowniczych organizacji Shiba działa w Niemczech, Holandii, Francji i Wielkiej Brytanii (kluby ras często koordynują te ostatnie).

Zakup w ramach tego regulowanego systemu to najlepsza ochrona, jaką masz jako właściciel Shiba w Europie. Dokumentacja może wydawać się uciążliwa, ale to właśnie ona dba o zdrowie rasy dla następnego pokolenia.