Czy szwajcarskie prawo o szkoleniu psów dotyczyło właścicieli Shiba Inu?

Krótka odpowiedź

Tak. Obowiązujące w Szwajcarii od 2008 do 2024 roku przepisy o obowiązkowym szkoleniu psów dotyczyły wszystkich właścicieli psów w kraju, w tym właścicieli Shiba Inu. Nie istniał żaden wyjątek ze względu na rasę, a psy w typie szpica o rozmiarze i temperamencie Shiby były wprost wymienione na listach kilku kantonów. Każdy właściciel musiał ukończyć kurs teoretyczny SKN Sachkundenachweis, a każdy pies uznany za podwyższone ryzyko musiał zdać administrowany przez kanton test behawioralny, zanim właściciel mógł trzymać więcej niż jednego psa lub, w niektórych kantonach, jakiegokolwiek psa.

Co tak naprawdę wymagała federalna Hundeverordnung

Hundeverordnung z 29 kwietnia 2008 roku (zwana także szwajcarskim rozporządzeniem o psach) była ramami federalnymi, a nie federalnym egzaminem licencyjnym. Większość egzekwowania przekazywała 26 kantonom, dlatego zasady różniły się między np. Zurychem a Valais. Na poziomie federalnym każdy nowy właściciel psa musiał:

• Ukończyć kurs teoretyczny SKN (Sachkundenachweis) obejmujący zachowanie psów, mowę ciała i sygnały stresu, zazwyczaj 4–8 godzin z licencjonowanym trenerem.
• Ukończyć kurs praktyczny SKN, zwykle 3–5 zajęć grupowych skupionych na prowadzeniu na smyczy, przywołaniu i socjalizacji.
• Zarejestrować psa w kantonalnym Amt für Lebensmittelsicherheit und Veterinärwesen (lub odpowiedniku).
• Przechowywać dowód ukończenia (certyfikat SKN) i okazywać go na żądanie.

Właściciel po raz pierwszy, który nigdy wcześniej nie posiadał certyfikatu SKN, musiał ukończyć kurs teoretyczny przed nabyciem psa. Dotyczyło to właścicieli Shiba Inu dokładnie tak samo, jak właścicieli jakiejkolwiek innej rasy.

Dlaczego właściciele Shiba Inu nie byli wyłączeni

Nie istniał żaden wyjątek rasowy. Model szwajcarski nie był „listą ras niebezpiecznych" w amerykańskim sensie BSL; był systemem opartym na zachowaniu i opiekunie. Shiba Inu nie znajdowała się na federalnej liście ras objętych ograniczeniami, ale prawo nie chroniło również żadnej rasy przed dodatkowymi wymogami, jeśli dany osobnik spełniał określone przesłanki:

• Pies ugryzł człowieka lub inne zwierzę, choćby raz.
• Pies wielokrotnie przejawiał agresywne zachowanie w miejscach publicznych.
• Właściciel chciał trzymać więcej niż jednego psa (w wielu kantonach).
• Pies należał do listy ras lub typów uznawanych przez kanton za podwyższone ryzyko.

Kilka kantonów, w tym Zurych, Berno i St. Gallen, prowadziło listy oparte na typie, które obejmowały psy w typie szpica, pierwotnym lub ras północnych, przypominające Shiba Inu. W tych kantonach nawet Shiba bez historii incydentów mogła być zobowiązana do ukończenia ekwiwalentu wczesnej socjalizacji Welpenspielgruppe oraz zdania kantonalnego testu behawioralnego (Behaviorstest lub Wesenstest) przed zatwierdzeniem własności lub drugiego psa.

SKN a Hundeführerschein: z czym konkretnie mierzył się właściciel Shiby

Hundeführerschein w ścisłym szwajcarskim znaczeniu jest testem behawioralnym przeprowadzanym przez kantonalnego lekarza weterynarii lub zatwierdzonego przez kanton eksperta ds. zachowań, a nie kursem szkoleniowym. Aby zdać, pies musi wykazać się:

• Neutralną reakcją na mijającego psa.
• Spokojnym zachowaniem w pobliżu biegaczy, rowerzystów i tłumów.
• Niezawodnym przywołaniem bez smyczy na kontrolowanym terenie.
• Tolerancją wobec obcego (badanie w stylu weterynaryjnym).
• Brakiem agresywnej reakcji na prowokacje dotyczące jedzenia, zabawek lub pilnowania zasobów.

W przypadku Shiby najtrudniejszym elementem jest przywołanie. Wysoki instynkt łowiecki rasy, jej niezależność i „selektywny słuch" na 200 metrów są dobrze udokumentowane i kosztują Shiba więcej podejść poprawkowych do testu behawioralnego niż niemal jakąkolwiek inną rasę w Szwajcarii. Właściciele, którzy pominęli szkolenie praktyczne SKN i od razu przystąpili do testu, mieli wyraźnie wyższy odsetek niepowodzeń. Trenerzy znający rasę podawali, że 6–8 tygodni intensywnej pracy nad przywołaniem w połączeniu z presją na smyczy i odłączaniem się od małej zwierzyny było minimum, aby uzyskiwać regularne zdania.

Różnice kantonów: gdzie Shiba miała najtrudniejszą drogę

• Zurych: Wymagał SKN od wszystkich właścicieli po raz pierwszy oraz Verhaltensprüfung dla każdego psa z listy kantonu i dla każdego psa po incydencie.
• Berno: Nakazywał wczesne uczestnictwo w Welpenkurs oraz ocenę behawioralną każdego nowo nabytego psa po 1 stycznia 2010 roku.
• Ticino: Blisko federalnym zasadom, ale z surowszym obowiązkiem zgłaszania każdego ugryzienia.
• Kantony Romandie (Genewa, Vaud, Neuchâtel): Skupiały się raczej na egzekwowaniu na podstawie incydentów niż na listach rasowych, co generalnie działało na korzyść Shiba, jeśli pies nie miał wpisu o incydentach.

Praktyczna lista kontrolna dla właściciela Shiba w Szwajcarii

• Zarezerwuj kurs teoretyczny SKN przed przywiezieniem Shiba do domu; certyfikat jest wymagany do rejestracji.
• Zapisz się na praktyczną grupę SKN w ciągu pierwszych 4 tygodni.
• Rozpocznij pracę nad przywołaniem i kontrolą instynktu łowieckiego od pierwszego dnia; długa linka jest konieczna do czasu zdania testu behawioralnego.
• Miej pod ręką certyfikat SKN, zaświadczenie o szczepieniu i tabliczkę rejestracyjną kantonu.
• Jeśli Twój kanton wymaga testu behawioralnego, umów się na niego dopiero po tym, jak certyfikowany trener potwierdzi gotowość psa; opłaty za poprawki i czas oczekiwania są znaczne.

Co się zmieniło, a co nie

W 2024 roku federalną Hundeverordnung zastąpiły zrewidowane ramy, które przeniosły więcej odpowiedzialności na kantony i ograniczyły niektóre wymagania kategoryczne, jednak edukacja opiekuna w stylu SKN pozostaje normą w całym kraju, a wymogi testu behawioralnego nadal obowiązują po incydentach lub w odniesieniu do ras z listy w surowszych kantonach. Shiba Inu, jako rasa w typie szpica o silnym instynkcie łowieckim i udokumentowanej tendencji do agresji wewnątrzpłciowej, jest nadal traktowana jako pies podlegający surowszej kontroli w ramach większości przepisów kantonów, nawet jeśli nie jest formalnie wymieniona.

Podsumowanie dla właścicieli Shiba

Stare szwajcarskie prawo nigdy nie było ustawą o „rasach niebezpiecznych". Było ustawą o kompetencjach opiekuna, która dotyczyła każdego właściciela każdego psa, w tym każdej Shiby. Niezależność i instynkt łowiecki Shiba oznaczały, że praktyczny próg był dla tej rasy wyższy niż np. dla labradora, ale prawny obowiązek szkolenia, certyfikacji i, tam gdzie wymagane, testowania był identyczny jak dla każdego innego właściciela psa w kraju.