Choroby oczu u Shiba Inu: jaskra, zaćma i PRA wyjaśnione

Właściciele Shiba Inu powinni wiedzieć, że u rasy z istotną częstotliwością występują trzy dziedziczne schorzenia oczu: pierwotna jaskra z zamkniętym kątem, zaćma oraz postępujący zanik siatkówki (PRA). Wszystkie trzy są postępujące, wszystkie trzy mogą prowadzić do ślepoty i wszystkie trzy wynagradzają wczesne wykrycie. Najważniejszym krokiem, jaki możesz podjąć, jest coroczne badanie okulistyczne przeprowadzone przez certyfikowanego lekarza weterynarii – specjalistę chorób oczu, zarejestrowane w OFA lub CERF, przed rozmnażaniem i przez całe życie psa. Shiby cierpią również na dystrofię rogówki zwaną „shiba eye” oraz entropion, ale trzy omówione tutaj schorzenia są najczęstszymi przyczynami utraty wzroku u tej rasy.

Pierwotna jaskra z zamkniętym kątem u Shiba Inu

Jaskra jest spowodowana niebezpiecznie wysokim ciśnieniem wewnątrz oka, które uszkadza nerw wzrokowy. Shiba Inu mają predyspozycje rasowe do postaci pierwotnej z zamkniętym kątem, w której kąt drenażowy wewnątrz oka jest anatomicznie wąski i stopniowo się zamyka. W odróżnieniu od jaskry wtórnej (spowodowanej urazem, zwichnięciem soczewki lub zapaleniem błony naczyniowej), pierwotna jaskra z zamkniętym kątem jest w dużej mierze genetyczna i często obustronna, chociaż drugie oko może być dotknięte w odstępie od tygodni do lat.

Objawy ostrzegawcze, na które należy zwrócić uwagę:

• Czerwona, przekrwiona biała część oka
• Mętna lub niebieskawa rogówka
• Mrużenie oczu, drapanie oka lub widoczny ból
• Rozszerzona źrenica, która nie reaguje na światło
• Powiększona lub „wyłupiaste” gałka oczna
• Utrata wzroku, szczególnie w słabym świetle

To jest prawdziwa nagła sytuacja. Jeśli zauważysz te objawy, natychmiast udaj się do weterynarza na ostry dyżur; nieodwracalna ślepota może wystąpić w ciągu kilku godzin. Diagnoza opiera się na tonometrii (pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego) oraz gonioskopii w celu oceny kąta drenażowego. Opcje leczenia obejmują miejscowe analogi prostaglandyn, beta-blokery, operację (cyklofotokoagulacja laserowa, gonioimplantacja), a w przypadkach końcowych – enukleację. Niezajęte oko jest często leczone profilaktycznie. Typowe jest dożywotnie leczenie oraz 2–4 wizyty u weterynarza rocznie.

Zaćma u Shiba Inu

Zaćma to zmętnienie soczewki, które blokuje światło docierające do siatkówki. U Shiba Inu rozwijają się dwa główne typy:

• Zaćma dziedziczna, zazwyczaj diagnozowana między 1. a 5. rokiem życia, często dotykająca obu oczu
• Zaćma starcza u starszych psów (10+ lat), zwykle łagodniejsza

Wczesne objawy to niebiesko-szare lub białe zmętnienie w źrenicy, niezdarność w nieznanym otoczeniu oraz niechęć do schodów lub przebywania w słabym świetle. Cukrzyca, częsta u Shiba Inu w średnim wieku, również powoduje zaćmę o szybkim początku i wymaga sprawdzenia poziomu glukozy we krwi za każdym razem, gdy zaćma zostanie wykryta.

Weterynaryjny okulista może potwierdzić diagnozę i wykluczyć stwardnienie jądra (normalną zmianę związaną ze starzeniem, która nie upośledza wzroku). Gdy zaćma powoduje znaczną utratę wzroku, fakoemulsyfikacja z implantacją sztucznej soczewki jest standardowym leczeniem, z ponad 90% wskaźnikiem powodzenia, gdy zostanie przeprowadzona wcześnie. Gdy zaćma stanie się „przejrzała”, operacja nie jest już możliwa i prawdopodobne są powikłania, takie jak zapalenie błony naczyniowej lub zwichnięcie soczewki. Nie istnieje skuteczne leczenie farmakologiczne odwracające zaćmę.

Postępujący zanik siatkówki (PRA) u Shiba Inu

PRA to grupa chorób dziedzicznych, które postępująco niszczą fotoreceptory pręcikowe i czopkowe. U Shiba Inu najczęściej występującą formą jest PRA-PRCD (postępująca degeneracja pręcikowo-czopkowa), dziedziczona jako cecha autosomalna recesywna. Oznacza to, że pies musi odziedziczyć dwie kopie zmutowanego genu (po jednej od każdego z rodziców), aby zachorować, a nosiciele mogą być całkowicie zdrowi.

Początek choroby przypada zazwyczaj między 3. a 8. rokiem życia, zaczynając od ślepoty nocnej (wpady na przedmioty w słabym świetle, niechęć do wychodzenia na zewnątrz po zmroku) i postępując w ciągu 1–2 lat do całkowitej ślepoty. Źrenice stają się wyraźnie rozszerzone i silnie odblaskowe w słabym świetle. Nie ma lekarstwa ani skutecznego leczenia; postępowanie opiera się na adaptacji środowiska, antyoksydantach (niektórzy okuliści zalecają suplementy luteiny i astaksantyny, chociaż dowody są ograniczone) oraz ochronie psa przed zagrożeniami.

Testy genetyczne za pośrednictwem OptiGen lub Embark identyfikują nosicieli i chore psy przed pojawieniem się objawów, co czyni je najpotężniejszym narzędziem, jakie hodowcy mają do wyeliminowania PRA ze swoich linii.

Siła profilaktyki: badania zdrowotne i CHIC

Canine Health Information Center (CHIC) zaleca trzy podstawowe badania dla Shiba Inu:

• Ocena bioder OFA lub PennHIP
• Ocena zwichnięcia rzepki OFA
• Badanie oczu przez certyfikowanego okulistę (OFA/CAER)

Coroczne badania oczu są wymagane do utrzymania certyfikacji CHIC, ponieważ dziedziczne choroby oczu mogą rozwinąć się w każdym wieku. Przed zakupem szczenięcia Shiba Inu poproś o okazanie numerów OFA/CHIC rodziców i zweryfikuj je w publicznej bazie danych OFA. Renomowany hodowca przeprowadzi lub będzie miał wykonane badanie genetyczne prcd-PRA u swoich psów hodowlanych. Shiba Inu ze schronisk i tańsze to wspaniałe opcje, ale rzadko posiadają pełną dokumentację zdrowotną, dlatego umów się na podstawowe badanie oczu u weterynaryjnego okulisty w ciągu pierwszych kilku miesięcy posiadania psa.

Życie z niewidomym Shiba Inu

Dobra wiadomość: Shiba Inu niezwykle dobrze adaptują się do utraty wzroku. Ich silny zmysł węchu, ostry słuch i pewne usposobienie oznaczają, że większość niewidomych Shiba Inu nadal cieszy się spacerami, zabawą i pełnią życia. Praktyczne dostosowania, które pomagają:

• Zablokuj dostęp do basenu i schodów za pomocą bramek dziecięcych
• Utrzymuj stały układ mebli
• Stosuj komendy słowne i znaczniki zapachowe do orientacji
• Aktualizuj identyfikację i mikrochip, ponieważ niewidome psy mogą się nieprzewidywalnie przemieszczać, gdy się przestraszą

Przy szybkiej diagnozie, odpowiednim leczeniu i proaktywnym badaniu przesiewowym rokowania dla Shiba Inu z tymi chorobami oczu są znacznie lepsze niż pokolenie temu, a przyszłość rasy staje się coraz jaśniejsza z każdym odpowiedzialnym testem zdrowotnym.