Loạn sản xương hông và trật xương bánh chè ở Shiba Inu: Giải thích về sức khỏe khớp

Loạn sản xương hông và trật xương bánh chè là hai vấn đề về khớp chỉnh hình mà những người nuôi Shiba Inu thường gặp nhất, và chúng nằm trong danh sách sàng lọc sức khỏe được khuyến nghị cho giống loài này. Cả hai đều bị ảnh hưởng bởi yếu tố di truyền và quá trình phát triển, nhưng đều có thể được kiểm soát thành công nếu phát hiện sớm. Hiểu rõ mỗi tình trạng là gì, cách chúng biểu hiện và có thể làm gì để khắc phục là điều tốt nhất mà người nuôi Shiba có thể làm để bảo vệ khả năng vận động của chó trong suốt tuổi thọ từ 13 đến 16 năm.

Loạn sản xương hông ở Shiba Inu là gì?

Loạn sản xương hông là sự dị dạng phát triển của khớp hông, trong đó chỏm xương đùi và ổ cối không khớp với nhau một cách chính xác. Theo thời gian, khớp trở nên lỏng lẻo, sụn mòn không đều và thoái hóa khớp phát triển. Mặc dù loạn sản xương hông thường liên quan đến các giống chó lớn hơn, Shiba Inu là một giống được ghi nhận có ảnh hưởng, với khoảng 7,6% số chó được đánh giá thông qua Orthopedic Foundation for Animals (OFA) nhận mức đánh giá loạn sản. Mức độ nghiêm trọng dao động từ trật khớp nhẹ đến biến dạng nặng với tình trạng què rõ rệt.

Các dấu hiệu cần theo dõi ở Shiba bao gồm:

• Dáng đi nhảy kiểu thỏ, đặc biệt ở chó trẻ
• Cứng khớp hoặc khó đứng dậy, rõ rệt hơn sau khi nghỉ ngơi
• Miễn cưỡng nhảy lên đồ vật hoặc lên xe
• Mất khối lượng cơ phần hông
• Có tiếng kêu tách hoặc lách cách từ hông

Trật xương bánh chè là gì?

Trật xương bánh chè là tình trạng xương bánh chè (patella) trật ra hoặc trượt khỏi rãnh xương đùi ở phía trước đầu gối. Bác sĩ thú y phân loại từ I đến IV, trong đó Độ I là trường hợp trượt thỉnh thoảng và tự trở lại vị trí, còn Độ IV là xương bánh chè bị lệch vĩnh viễn và không thể nắn chỉnh thủ công. Các giống chó nhỏ, bao gồm Shiba, có nguy cơ mắc cao hơn. Nhiều trường hợp nhẹ không được phát hiện trong nhiều năm, nhưng nếu không được kiểm soát, chúng sẽ góp phần gây tổn thương dây chằng chéo và viêm khớp tiến triển.

Các dấu hiệu điển hình bao gồm:

• Đột ngột nhảy hoặc bước hụt ở chân sau, sau đó trở lại bình thường
• Giơ chân sau lên vài bước
• Cứng khớp sau thời gian nghỉ dài
• Ngồi chồm hổm hoặc tư thế thấp ở phần sau
• Tình trạng què tăng nặng khi vận động

Cách chẩn đoán và sàng lọc

Trung tâm Thông tin Sức khỏe Chó (CHIC) khuyến nghị rằng Shiba dùng để phối giống cần được đánh giá hông của OFA, đánh giá xương bánh chè của OFA, và khám mắt CERF/ACVO. Đối với chó nuôi làm thú cưng, các sàng lọc tương tự cũng cung cấp cơ sở hữu ích. Loạn sản xương hông được xác nhận bằng chụp X-quang hông, được OFA phân loại (Xuất sắc, Tốt, Khá, Ranh giới, Nhẹ, Trung bình, Nặng) hoặc đo lường qua PennHIP. Trật xương bánh chè được chẩn đoán qua khám chỉnh hình thực hành, phân loại I–IV, và có thể được xác nhận bằng X-quang để kiểm tra các thay đổi thứ phát.

Điều trị và quản lý hàng ngày

Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng, tuổi tác và cách chó bị ảnh hưởng về mặt lâm sàng.

• Kiểm soát cân nặng: Giữ cho Shiba gọn gàng là biện pháp can thiệp có tác động mạnh mẽ nhất, bởi vì mỗi kilogram thừa sẽ nhân lên tải trọng lên các khớp.
• Điều chỉnh vận động: Chuyển từ các hoạt động tác động cao lặp đi lặp lại (nhảy bắt đĩa ném, đuổi bóng trên nền cứng) sang các hoạt động tác động thấp như bơi lội, đi dây dắt kiểm soát và đi đồi.
• Thực phẩm bổ sung khớp: Glucosamine, chondroitin và axit béo omega-3 có bằng chứng hỗ trợ sức khỏe sụn. Thảo luận liều lượng với bác sĩ thú y.
• NSAIDs và kiểm soát đau: Đối với chó có triệu chứng, bác sĩ thú y có thể kê NSAIDs, gabapentin hoặc các thuốc giảm đau khác.
• Phẫu thuật: Loạn sản xương hông nặng có thể được điều trị bằng thay toàn bộ khớp hông (được coi là tiêu chuẩn vàng) hoặc cắt chỏm xương đùi (FHO) ở chó nhỏ hơn. Phẫu thuật trật xương bánh chè thường bao gồm làm sâu rãnh xương đùi và chuyển vị trí ục chày, với kết quả tốt nhất ở Độ II–IV.

Phòng ngừa và lựa chọn phối giống

Vì cả hai tình trạng đều có yếu tố di truyền, chọn chó con từ bố mẹ có kết quả đạt OFA về hông và xương bánh chè là biện pháp phòng ngừa đáng tin cậy nhất. Các nhà lai tạo uy tín công khai những kết quả này; giá Shiba Inu từ những nhà lai tạo như vậy thường dao động từ 1.400–2.500 USD, và từ 3.500–5.000 USD đối với chó dự định triển lãm hoặc phối giống. Nhận nuôi qua hội cứu hộ Shiba thường khoảng 300 USD và là lựa chọn hợp lý cho những người không cần chó con. Tránh các cửa hàng thú cưng và người bán trực tuyến không thể cung cấp tài liệu OFA.

Với sàng lọc sớm, quản lý cân nặng hợp lý và chăm sóc thú y kịp thời, hầu hết Shiba Inu mắc loạn sản xương hông hoặc trật xương bánh chè đều có thể sống trọn vẹn, năng động và thoải mái.

FAQ

Q: Ở độ tuổi nào loạn sản xương hông xuất hiện ở Shiba Inu? A: Các dấu hiệu lâm sàng thường xuất hiện từ 4 đến 12 tháng tuổi, nhưng nhiều Shiba bị ảnh hưởng nhẹ chỉ biểu hiện triệu chứng khi thoái hóa khớp phát triển sau này trong đời, thường từ 6 tuổi trở đi.

Q: Shiba Inu bị trật xương bánh chè có thể sống mà không cần phẫu thuật không? A: Có, hầu hết các trường hợp Độ I và nhiều trường hợp Độ II được kiểm soát bảo tồn bằng kiểm soát cân nặng, điều chỉnh vận động và hỗ trợ khớp, đặc biệt nếu chó không đau.

Q: Chi phí phẫu thuật loạn sản xương hông cho Shiba là bao nhiêu? A: Thay toàn bộ khớp hông ở Mỹ thường có giá 5.000–7.500 USD mỗi bên, trong khi cắt chỏm xương đùi thường là 2.500–4.000 USD. Phẫu thuật trật xương bánh chè thường là 1.500–3.500 USD mỗi đầu gối.

Q: Shiba Inu có dễ mắc các vấn đề về khớp khác không? A: Có, chúng cũng có nguy cơ mắc bệnh dây chằng chéo sọ (CCL), loạn sản khuỷu tay và thoát vị đĩa đệm, dù ở tỷ lệ thấp hơn hai tình trạng được đề cập ở đây.