Shiba Inu Khập Khiễng Hoặc Giơ Chân Lên: Nguyên Nhân và Cách Xử Lý

Shiba Inu khập khiễng hoặc giơ chân lên hầu như luôn là dấu hiệu của cơn đau ở đâu đó trong chân, cột sống hoặc bàn chân. Vì Shibas là giống chó khá kiên cường, ngay cả khi chỉ hơi lắc đầu nhẹ hoặc thỉnh thoảng bước hụt một bước cũng đáng để quan tâm. Các nguyên nhân phổ biến nhất ở giống chó này bao gồm trật khớp xương bánh chè, loạn sản hông, rách dây chằng chéo sọ (CCL/ACL), chấn thương bàn chân, và các đợt bùng phát viêm da dị ứng giữa các ngón chân.

Nguyên Nhân Phổ Biến Gây Khập Khiễng Ở Shiba Inu

Trật khớp xương bánh chè. Đây là vấn đề chỉnh hình thường gặp nhất ở giống chó này. Xương bánh chè trượt ra khỏi rãnh, khiến Shiba của bạn đột nhiên bước hụt, nhảy lò cò, hoặc giơ chân sau lên vài bước trước khi đi bình thường trở lại. Cấp độ 1–2 thường được kiểm soát bằng thực phẩm bổ sung khớp và kiểm soát cân nặng; cấp độ 3–4 thường cần phẫu thuật.

Loạn sản hông. Khoảng 7.6% số Shibas được sàng lọc bởi OFA cho thấy chứng loạn sản hông. Hãy quan sát dáng đi "nhảy thỏ", miễn cưỡng leo cầu thang, hoặc cứng khớp sau khi nghỉ ngơi. Chẩn đoán sớm thông qua chụp X-quang hông kiểu OFA (một phần của bảng sàng lọc CHIC được khuyến nghị) cho phép bạn làm chậm sự tiến triển bằng glucosamine, kiểm soát vận động và quản lý cân nặng.

Tổn thương ACL/CCL. Một chú Shiba đột nhiên giơ chân sau lên và không chịu đặt trọng lượng có thể đã bị rách dây chằng chéo sọ. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng khập khiễng đột ngột không chịu đặt trọng lượng ở chó và hầu như luôn cần phẫu thuật để ổn định.

Các vấn đề về chân và đệm bàn chân. Vết cắt, cây hòe thảo (foxtails), móng gãy, bỏng do mặt đường nóng, hoặc u nang giữa các ngón chân (thường liên quan đến viêm da dị ứng, vấn đề sức khỏe số 1 ở Shibas) gây ra tình trạng khập khiễng rõ ràng. Hãy kiểm tra giữa từng ngón chân và quan sát bề mặt đệm bàn chân.

Các nguyên nhân khác cần loại trừ: bệnh do ve truyền (Lyme, anaplasmosis), glôcôm góc đóng nguyên phát (có thể gây lắc đầu/khập khiễng chân trước do đau lan), căng gân xương bánh chè ở Shibas trẻ hiếu động, và bong gân mô mềm từ những cú "Shiba 500" chạy nhong nhong nổi tiếng.

Cần Làm Ngay Bây Giờ

1. Dừng mọi hoạt động không dây xích và nhốt Shiba của bạn trong phòng nhỏ hoặc chuồng.
2. Kiểm tra bàn chân cẩn thận: móng, đệm chân, giữa các ngón chân, màng chân. Chỉ loại bỏ các dị vật có thể nhìn thấy.
3. Sờ dọc chân nhẹ nhàng từ ngón đến hông, chú ý bất kỳ tiếng kêu đau, sưng, nóng, hoặc tiếng lạo xạo nào.
4. KHÔNG cho uống thuốc giảm đau của người — ibuprofen và acetaminophen độc hại đối với chó.
5. Ghi nhận thời điểm bắt đầu và liệu nó xảy ra đột ngột hay từ từ.

Khi Nào Cần Gặp Bác Sĩ Thú Y Ngay Lập Tức

Đi trong ngày nếu Shiba của bạn:

• Từ chối đặt bất kỳ trọng lượng nào lên chân
• Có khớp sưng, nóng
• Đang khóc, thở hổn hển hoặc run rẩy
• Có chảy máu rõ ràng, chân lủng lẳng, hoặc bàn chân treo ở góc bất thường
• Có sốt hoặc không chịu ăn

Đặt lịch khám bác sĩ thú y trong vòng 24–48 giờ đối với bất kỳ tình trạng khập khiễng nào kéo dài hơn một ngày, tái phát, hoặc đi kèm với cứng khớp khi đứng dậy.

Chẩn Đoán và Điều Trị

Bác sĩ thú y sẽ thực hiện khám chỉnh hình và thần kinh, thường kèm theo chụp X-quang kiểu OFA. Đối với nghi ngờ bệnh dây chằng chéo, các nghiệm pháp kéo đẩy (drawer-test) và nén xương chày được thực hiện dưới gây mê. Phương pháp điều trị từ nghỉ ngơi và thuốc chống viêm không steroid (NSAID) cho bong gân nhẹ đến phẫu thuật TPLO/TTA cho trường hợp rách ACL và làm sâu rãnh xương bánh chè cho trật khớp xương bánh chè.

Duy trì cân nặng lý tưởng (~10 kg đối với con đực, ~8 kg đối với con cái) — ngay cả chỉ thêm một ký cũng làm tăng đáng kể áp lực lên khớp ở giống chó nhỏ.

Mẹo Phòng Ngừa

• Giữ Shiba của bạn ở cân nặng khỏe mạnh
• Sử dụng thực phẩm bổ sung hỗ trợ khớp (glucosamine, chondroitin, omega-3) phòng ngừa sau 5 tuổi
• Tránh nhảy lặp đi lặp lại từ trên cao
• Khởi động trước khi chơi fetch và thư giãn sau đó
• Chải lông thường xuyên trong thời kỳ rụng lông hai lần mỗi năm để ngăn ngừa kích ứng da dẫn đến liếm chân và khập khiễng

Một chú Shiba khập khiễng hiếm khi là trường hợp khẩn cấp bạn nên bỏ qua, nhưng với việc nghỉ ngơi kịp thời và khám bác sĩ thú y đúng lúc, hầu hết các nguyên nhân đều được giải quyết tốt và chó của bạn có thể duy trì hoạt động trong suốt tuổi thọ điển hình 13–16 năm của giống chó này.